Çimento Devi Çimentaş'a Şok Karar: Üst Mahkeme, Şehir Merkezinden Taşınma Yolunu Açtı

ACİLHOST.NET / İZMİR, TÜRKİYE

İtalyan Hisseli Çimentaş'ın 67 Hektarlık Alanı İçin Kritik Dönemeç

İzmir'de, kent merkezinde kalan ağır sanayi tesislerinin şehir dışına taşınması yönündeki kararlar, önemli bir hukuki virajı geride bıraktı. Hisselerinin büyük bölümü İtalyan Cementir Grubu'na ait olan ve Bornova Işıkkent'te 67 hektarlık dev bir alanda faaliyet gösteren Çimentaş fabrikası ile ilgili davada, yerel mahkemenin kararı üst mahkeme tarafından bozuldu. Bu sürpriz gelişme, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin (İzBB) 2023 yılında başlattığı, ağır sanayi alanlarını kent merkezinden çıkarma hedefine hukuki bir destek sağladı.

Daha önce İzmir 4. İdare Mahkemesi, Çimentaş’ın başvurusu üzerine, İzBB’nin Çevre Düzeni Plan Değişikliği'nin yürütmesini durdurmuştu. Bu karar, şirketin faaliyetlerini mevcut konumunda sürdürmesi yönünde yorumlanmış ve belediyenin planlarını geçici olarak sekteye uğratmıştı. Ancak İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, bu kararı bozarak sanayi tesislerinin taşınması yönündeki sürecin devamına kapı araladı. Üst mahkemenin bu hamlesi, kentsel planlama ve sanayi-şehir çatışması konularında emsal teşkil edecek bir durum yaratıyor.

Üst Mahkeme Kararında 'Kamu Yararı' Vurgusu

İstinaf mahkemesi, yerel mahkemenin yürütmeyi durdurma kararını bozarken, İzBB’nin plan değişikliğinin temel gerekçelerine dikkat çekti. Mahkeme, kararında, planın "bilimsel, teknik ve nesnel gerekçelere dayandığı" ve "üst ölçekli plan kararlarına uygun olduğu" hususlarını özellikle vurguladı. En önemlisi, kararda, plan değişikliğinin kamu yararı taşıdığının altı çizildi.

Bu karar, yerel yönetimlerin, çevre kirliliği, trafik yoğunluğu ve halk sağlığı gibi nedenlerle şehir merkezinde kalması sakıncalı görülen ağır sanayi tesislerini taşıma yetkisinin hukuken onaylandığı anlamına geliyor. Bornova gibi hızla büyüyen ve konutlaşan bir bölgede çimento fabrikasının varlığı, uzun süredir bölge sakinlerinin tepkisine neden oluyordu. Üst mahkemenin bu kararı, çevre ve şehircilik vizyonu açısından belediyenin elini güçlendirdi.

CEO'nun "Taşınmayız" Çıkışı ve Plana Etkisi

Yerel mahkemenin ilk kararı sonrasında Çimentaş Yönetim Kurulu Başkanı Taha Aksoy, fabrikanın mevcut yerinde kalacağını iddialı bir şekilde belirtmişti. Aksoy, fabrikanın ekonomik ömrünü doldurana kadar faaliyet göstereceğini belirterek, "Bakanlık tarafından yapılan planlara göre bir fabrikanın bulunduğu yerde faaliyet göstermesi Anayasal hak. Kimse sizi yerinizden yurdunuzdan edemez" şeklinde konuşmuştu. Bu açıklama, şirketin taşınma konusunda ne kadar dirençli olduğunun bir göstergesiydi.

Ancak üst mahkemenin bu kararı bozması, bu iddialı duruşu hukuki olarak zora soktu. Mahkeme kararı, anayasal hakkın, kamu yararı ve bilimsel planlama gerekçeleri karşısında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Çimentaş, şimdi Danıştay'a başvurma hakkına sahip olsa da, Bölge İdare Mahkemesi'nin kararı, İzBB'nin planlama sürecini yeniden canlandırdı. Nitekim, daha önceki mahkeme kararı nedeniyle İzBB Meclisi gündeminden geri çekilen Bornova’daki sanayi bölgelerini kapsayan 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği, bu yeni kararın ışığında tekrar Meclis gündemine gelecektir.

Sektöre Yansıması ve Gelecek Belirsizliği

Çimentaş'ın nihai olarak taşınması durumunda, 67 hektarlık devasa sanayi alanının kentin gelişimine nasıl entegre edileceği ve hangi fonksiyonları üstleneceği büyük önem taşıyor. Bu alanın konut, yeşil alan veya hafif sanayi bölgelerine dönüştürülmesi, Bornova'nın çehresini tamamen değiştirecek. Öte yandan, İtalyan yatırımcıların bu hukuki sürece vereceği tepki ve fabrikanın yeni bir lokasyona taşınmasının maliyeti, sektördeki diğer yabancı yatırımcılar için de bir emsal teşkil edecek. Şirketin Danıştay nezdindeki hukuki mücadelesinin sonucu, bu büyük sanayi-kent çatışmasının nihai sonucunu belirleyecektir.

www.acilhost.net